Fistikyesili

Ama herkes de gene sevdiğini öldürür,

Bu böylece biline,

Kimi bunu kin yüklü bakışlarıyla yapar,

Kimi de okşayıcı bir söz ile öldürür,

Korkak, bir öpücükle,

Yüreklisi kılıçla, bir kılıçla öldürür.

Çoğunuzun yukarıdaki dizeleri okuduktan sonra hatıralarında bir şeyler canlanmıştır. Zira Oscar Wilde’ın şiirinin hepsini olmasa da bu en meşhur kısmını hayatınızın bir yerlerinde mutlaka duymuşsunuzdur. Wilde’ın 1895-1897 yıllları arasında kürek mahkumu olarak gittiği Reading cezaevinden çıktıktan hemen sonra yazmaya başladığı ve 13 Şubat 1898′de ilk olarak Londra’da basılan eserinin merkezinde cezaevinde gördüğü idam mahkumu Charles Thomas Wooldridge’ın hikayesi yer alıyor aslında. Karısı Laura Ellen Wooldridge’i öldüren Charles, 7 Temmuz sabahı asılarak idam edilir. İdamdan önce cezaevinde geçirdiği üç haftalık dönemde de Oscar Wilde, Wooldridge’i görür ve buradan doğan ilhamla bu kült eseri yazmaya başlar.

Dönemin kamuoyunda geniş yer bulan cinayetini ön plana çıkarmasının yanı sıra içeriğiyle, İngiltere’de cezaevlerinin yeniden düzenlenmesine ve ceza uygulama sistemlerini düzeltmesine de olumlu katkılarda bulunan eserin temelinde yatan asıl felsefi tema aslında herkesin sevdiğini bir şekilde öldürdüğü ama herkesin asılmadığı. İşte bunları mükemmel dizelerle aktarmakta da kalemi tutan kişi Wilde olunca böyle güzel bir eser çıkıyor meydana.

1854 yılında Dublin’de doğan Oscar Wilde, daha 16 yaşındayken ilk edebiyat ödülünü kazanmıştır. Yurt dışına yaptığı bir çok gezi ve katıldığı söyleşiler çerçevesinde yazmayı sürekli sürdüren Wilde, 1884′de Constance Lloyd ile evlendi. Canterville Hayaleti, Dorian Gray’in Portresi gibi başyapıtları yazdıktan sonra 1891′de Lord Alfred Douglas ile tanışmıştır. Aralarındaki ilişki yüzünden her zaman ön planda olan Wilde, 1894′de Douglas’ın babası Queensberry Markisi ile olan çatışması sonucunda iki yıl kürek mahkumiyeti cezası almıştır. Çalkantılı yaşamı ve aykırı fikirleriyle her zaman tartışılan Wilde 1900′de hayata gözlerini yumdu. Mezarı Paris’te Pere-Lachaise’dedir.

Reading Zinadı Balladı’nın çevirisini de 1968 yılında Özdemir Asaf’ın yaptığını da eklemek isterim. Bir yanda Wilde, çeviride de Asaf olunca gerçekten okunması gerek bir yapıt ortaya çıkıyor. Oscar Wilde’ı çok seven birisi olarak elbette size önereceğim bir eser var karşınızda ama yine de daha fazla kanıt isterseniz o zaman kapanış dizelerini yazalım buraya, karar da sizin olsun.

O Reading zindanında Reading iline yakın

Şimdi bir çukur vardır çok alçakça bir çukur,

Bir mutsuz adam şimdi yatmakdadır orada

Alevin dişleriyle delik deşik olmuştur,

Yatmakdadır yakıcı bir kefene sarılmış

Mezarında ad yokdur.

İsa çağrısına-dek ölülerin, orada,

O, sessiz yatacakdır:

Hiç bir gerek yok artık aptalca gözyaşında,

Ve onun için artık sızlanmak boşunadır:

Sevdiği bir kadını öldürmüştü bu adam,

Bu yüzden asılmışdır.

Ama herkes de gene sevdiğini öldürür,

Bu böylece biline,

Kimi bunu kin yüklü bakışlarıyla yapar,

Kimi de okşayıcı bir söz ile öldürür,

Korkak, bir öpücükle,

Yüreklisi kılıçla, bir kılıçla öldürür.

BU YAZIYA YORUM YAZANA, ÇİFT KİŞİLİK TİYATRO BİLETİ KAZANMA ŞANSI!

– Kazanan Okurumuz: Fatmanur E. –

- 4 Haziran 2009 Perşembe gününün sonuna kadar bu sayfaya yazılan yorumlar için geçerlidir.

- Yorumların tümü 5 Haziran 2009 Cuma günü, aynı anda bu sayfada yayınlanacaktır.

- Oyunlar, sadece İstanbul’da sergilenmektedir.

- Kazanan okur, İstanbul’da ikamet ediyorsa 7 Haziran Pazar günü sergilenecek olan oyun için çift kişilik giriş hakkı kazanır.

- Kazanan okur, başka bir ilde ikamet ediyorsa hakkı İstanbul’da ikamet ediyor olması kaydıyla bir sonraki okura devrolur.

- Yeterli katılımın sağlanamaması durumunda, hediyeyi yorum yazan ve İstanbul’da ikamet etmekte olan 1. kişi kazanacaktır.

- Her okur yalnızca bir defa yorum yazma hakkına sahiptir.

- Yorum yazma esnasında sistem tarafından istenilen ad, soyad, e-mail bilgilerini bırakmayan okurların katılımı geçersiz sayılır.

- Bu kampanya, diğer kampanyalarla birleştirilemez.

- Fistikyesili.com’un koşullarda değişiklik yapma hakkı saklıdır.